Η Παλιά Καλλιέργεια και το Αδιέξοδο της Παράδοσης.
Στην παραδοσιακή καλλιέργεια οι αμπελώνες ήταν ως επί το πλείστον μικροί, συγκεντρωμένοι σε δύσβατες περιοχές, με το σχήμα «κυπέλλου» να κυριαρχεί λόγω απλότητας και προσαρμοστικότητας. Το σύστημα αυτό βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη χειρονακτική εργασία για όλες τις δραστηριότητες (κλάδεμα, άρδευση, συγκομιδή) και προστάτευε τα σταφύλια από τον ήλιο. Ωστόσο, η έλλειψη δυνατότητας μηχανοποίησης οδήγησε σε μεγάλες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό, περιορισμό της παραγωγικότητας και δυσκολία αντιμετώπισης ασθενειών και ακραίων καιρικών φαινομένων.
Κινητήριες Δυνάμεις της Μετάβασης.
Η μετάβαση προς τα συστήματα γραμμικής φύτευσης και υποστύλωσης υπαγορεύτηκε από:
Αύξηση Ζήτησης και Ανταγωνιστικότητας: Η ανάγκη για υψηλότερες σοδιές, ποιοτικότερο προϊόν και δυνατότητα διείσδυσης σε αγορές με αυστηρές προδιαγραφές οδήγησε στην αναζήτηση αποδοτικότερων μεθόδων.
Τεχνολογική Πρόοδος: Η ανάπτυξη εξειδικευμένου μηχανολογικού εξοπλισμού (π.χ. μηχανές συγκομιδής, ψεκαστικά) επέβαλε την υιοθέτηση συστημάτων με γραμμική γεωμετρία.
Έλλειψη Εργατικών Χεριών: Η συρρίκνωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού (λόγω αστικοποίησης, ηλικιακής γήρανσης αγροτικού πληθυσμού) αύξησε το κόστος παραγωγής στις παραδοσιακές μεθόδους.
Περιβαλλοντικές Απαιτήσεις: Η ανάγκη για ορθολογική διαχείριση των εισροών (νερό, φυτοφάρμακα, λιπάσματα) ευνοεί τα γραμμικά και τυποποιημένα συστήματα, επιτρέποντας την στοχευμένη εφαρμογή ελέγχων και την ελαχιστοποίηση απωλειών.
Κίνδυνοι Ασθενειών και Φυτοπροστασία: Τα μοντέρνα γραμμικά συστήματα διευκολύνουν την προληπτική και θεραπευτική φυτοπροστασία, ενισχύοντας τον αερισμό και την ορατότητα των φυτών.
Η Μετάβαση Στην Πράξη.
Η υιοθέτηση των νέων μεθόδων μεταμόρφωσε τον αμπελώνα σε αναπτυξιακό χώρο, με μεγαλύτερη παραγωγικότητα, βελτιωμένες συνθήκες υγιεινής φυτών, ομοιομορφία στην ωρίμανση, δυνατότητες εκμηχάνισης και πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες όπως η παρακολούθηση δεδομένων μέσω αισθητήρων και εφαρμογών.
Σήμερα η μετάβαση αυτή συνεχίζεται και θεωρείται απαραίτητη για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του αμπελοοινικού τομέα στην Ελλάδα και διεθνώς, καθώς και για την προσαρμογή στις κλιματικές και αγοραστικές προκλήσεις της εποχής.
